Author: Helmi Aziz

Walaupun kelihatan sihat di luar, ramai rakyat Malaysia sebenarnya sedang menanggung risiko kesihatan yang besar di dalam. Dengan hepatitis B yang masih endemik dan kadar obesiti mencecah 21.3% dalam kalangan populasi, semakin ramai berhadapan risiko menghidap penyakit hati berlemak berkaitan disfungsi metabolik (MAFLD) satu keadaan yang boleh membawa kepada kanser hati.

Menurut Dr Johann Faizal Khan, Pakar Bedah Am, Hepatobiliari dan Pankreatik di Pusat Perubatan Sunway Velocity (SMCV), kebanyakan kes kanser hati hanya dikesan apabila berada pada tahap serius. Katanya, ketiadaan program saringan awam yang menyeluruh menyebabkan ramai individu yang tidak menunjukkan sebarang gejala tidak sedar bahawa mereka sebenarnya sedang menghidap penyakit hati. Walaupun pesakit sirosis dan mereka yang menghidap hepatitis kronik biasanya disaring, ramai individu lain yang nampak sihat turut membawa risiko tanpa mengetahuinya. Isu ini bukan sahaja berlaku di Malaysia, tetapi merupakan fenomena global di mana kesan penyakit hati kronik yang tidak didiagnos kini mula dirasai oleh sistem kesihatan awam seluruh dunia.

Kanser hati, terutamanya karsinoma hepatoselular (HCC), kekal sebagai antara punca utama kematian pramatang di negara ini. Ia merupakan kanser kelapan paling biasa di Malaysia, namun kadar kelangsungan hidup lima tahun hanyalah 12.8 peratus angka kedua terendah dalam kalangan kanser utama menurut laporan Kementerian Kesihatan Malaysia. Lebih membimbangkan, 74 peratus daripada kes kanser hati dikesan pada tahap empat, ketika rawatan menjadi sangat terhad dan peluang pemulihan semakin kecil.

Apa yang membahayakan ialah ketiadaan simptom awal yang ketara. Ramai yang menyangka mereka tidak berisiko kerana tidak mengambil alkohol atau tidak mengamalkan gaya hidup yang dianggap berbahaya. Namun, kanser hati boleh membesar dalam diam dan tidak menunjukkan sebarang petanda awal. Disebabkan itu, Dr Johann menekankan kepentingan melakukan saringan kesihatan berkala tanpa mengira latar belakang atau tahap kesihatan seseorang. Pengesanan awal, katanya, adalah kunci untuk meningkatkan peluang rawatan yang berjaya.

Walaupun realiti kanser hati boleh menggerunkan, pesakit kini mempunyai akses kepada pelbagai pilihan rawatan moden yang lebih berkesan. Salah satu inovasi yang semakin meluas ialah terapi invasif minima seperti terapi ablasi, yang boleh menggantikan keperluan untuk pembedahan terbuka. Antara kaedah yang semakin mendapat perhatian ialah penggunaan teknologi NanoKnife, yang menghantar gelombang elektrik pendek terus ke sel kanser tanpa merosakkan tisu sihat di sekelilingnya. Ini amat berguna untuk pesakit dengan fungsi hati yang terjejas atau tumor yang terletak berhampiran struktur penting dalam badan.

Kaedah ini juga berperanan sebagai rawatan sementara bagi pesakit yang menunggu pemindahan hati atau sebagai rawatan untuk kanser yang berulang. Dalam kes-kes tertentu, terutamanya bagi tumor bersaiz besar atau yang memerlukan pembinaan semula kompleks, pembedahan terbuka seperti hepatektomi separa masih diperlukan. Pembedahan ini membuang bahagian hati yang dijangkiti, dan hati yang selebihnya mempunyai keupayaan semula jadi untuk tumbuh semula. Bagi pesakit yang mengalami kerosakan hati yang menyeluruh, pemindahan hati daripada penderma sihat mungkin menjadi satu-satunya pilihan. Namun, tiada satu pun pendekatan rawatan yang dianggap lebih baik daripada yang lain. Dr Johann menjelaskan bahawa semua kaedah ini saling melengkapi dan perlu disesuaikan mengikut keadaan dan keperluan setiap pesakit, berasaskan pendekatan rawatan peribadi serta konsep perubatan presisi.

Rawatan bukanlah penamat kepada perjuangan melawan kanser hati. Pesakit yang telah melalui rawatan masih perlu berwaspada kerana risiko pengulangan penyakit kekal tinggi, terutamanya dalam kalangan mereka yang menghidap hepatitis kronik, fibrosis atau sirosis. Pemantauan berterusan sangat penting untuk memastikan sebarang tanda awal kanser yang berulang dapat dikesan dan dirawat dengan segera.

Selain berjumpa pakar secara berkala, pesakit juga disarankan untuk menjaga gaya hidup mereka secara menyeluruh. Ini termasuk mengekalkan pemakanan yang seimbang, menjauhkan diri daripada alkohol dan rokok, serta mengelakkan penggunaan ubat tradisional yang tidak dikawal. Usaha untuk mendidik pesakit mengenai kepentingan penjagaan hati adalah sama pentingnya dengan rawatan itu sendiri, kerana pencegahan dan penjagaan susulan memainkan peranan besar dalam memastikan kesihatan jangka panjang.

Kemajuan teknologi rawatan, daripada pembedahan terbuka kepada terapi ablasi dan teknik invasif minima, mencerminkan evolusi dalam rawatan kanser hati yang kini lebih selamat dan berkesan. Selain memperluas pilihan bagi kes yang dahulunya dianggap tidak boleh dirawat, inovasi ini juga memberi fokus kepada aspek pemulihan dan kualiti hidup pesakit. Dengan akses kepada rawatan terkini dan pendekatan perubatan yang lebih menyeluruh di Malaysia, pesakit kanser hati kini mempunyai peluang yang lebih cerah untuk hidup lebih lama dan lebih sihat terutamanya jika penyakit ini dapat dikesan lebih awal dan dirawat secara proaktif.

Pusat Perubatan Sunway Velocity terletak di Lingkaran SV, Sunway Velocity. Untuk maklumat lanjut atau pertanyaan, sila hubungi +603 9772 9191 atau emel ke smcv-enquiry@sunway.com.my. Untuk maklumat lanjut berkenaan perkhidmatan dan rawatan di SMCV, sila layari www.sunmedvelocity.com.my atau ikuti laman Facebook rasmi Sunway Medical Centre Velocity.